A A A A A
Bible Book List

Châm Ngôn 1 Bản Dịch 2011 (BD2011)

Mở đầu: Mục Ðích và Chủ Ðề

Châm ngôn của Sa-lô-môn,
Con của Ða-vít, vua I-sơ-ra-ên,
Ðể giúp người ta biết lẽ khôn ngoan và lời giáo huấn,
Cùng hiểu được những lời lẽ uyên thâm,
Ðể họ lãnh hội những lời chỉ dạy hầu biết cư xử khôn ngoan,
Sống công chính, thực thi công lý, và thể hiện sự công bình,
Ðể ban khôn ngoan cho người ngây thơ khờ khạo,
Ban kiến thức và sáng suốt cho người trẻ tuổi,
Ðể người khôn ngoan lắng nghe và gia thêm tri thức,
Còn người thông sáng có lời hướng dẫn khôn ngoan,
Ðể người ta hiểu thấu những câu châm ngôn và ẩn dụ,
Cùng lời nói và câu đố của những người khôn ngoan.

Kính sợ Chúa là khởi đầu của tri thức,
Chỉ kẻ dại mới khinh bỉ sự khôn ngoan và lời khuyên dạy.

Hãy Nghe Lời Khuyên Dạy của Cha Mẹ

Con ơi, hãy lắng nghe lời khuyên dạy của cha con;
Chớ lìa bỏ những lời răn bảo của mẹ con.
Chúng sẽ như vòng hoa tươi đẹp trên đầu con,
Như dây chuyền đẹp đẽ nơi cổ con.

Hãy Tránh Xa Kẻ Xấu

10 Con ơi, nếu những kẻ xấu xa tội lỗi dụ dỗ con,
Con chớ nghe theo chúng.
11 Nếu chúng nói, “Hãy theo chúng tôi,
Chúng ta sẽ nằm đây rình làm đổ máu người ta;
Chúng ta sẽ phục kích và giết hại những người vô tội;
12 Chúng ta sẽ nuốt sống họ giống âm phủ nuốt người;
Nuốt nguyên vẹn như huyệt mả nuốt lấy người chết.
13 Chúng ta sẽ chiếm đoạt những vật có giá trị;
Nhà chúng ta sẽ chứa đầy những đồ cướp được đem về.
14 Hãy nhập bọn với chúng tôi,
Rồi tất cả chúng ta sẽ xài chung một túi tiền.”

15 Con ơi, đừng nghe theo lời chúng nói,
Ðừng đặt chân con vào những lối chúng đi;
16 Vì chân chúng vội vàng đi vào tội lỗi,
Chúng nhanh chân đi làm đổ máu người ta.
17 Giăng lưới bắt chim đang khi chim nhìn thấy quả là uổng công.
18 Thế nhưng bọn đó mai phục để làm đổ máu chính mình;
Chúng phục kích để giết hại chính mạng sống của chúng.
19 Sự cuối cùng của kẻ tham lợi bất nghĩa là như thế;
Thứ lợi ấy sẽ giết hại chính người chiếm được nó.

Sự Khôn Ngoan Mời Gọi

20 Sự khôn ngoan reo lên ngoài đường phố;
Nàng hô vang giữa các quảng trường.
21 Nàng rướn cổ kêu to nơi đầu đường náo nhiệt;
Nơi cổng thành nàng trỗi tiếng kêu vang:
22 “Hỡi những kẻ khờ dại!
Các ngươi cứ yêu mến sự khờ khạo cho đến bao giờ?
Sao những kẻ ưa nhạo báng cứ đam mê nhạo báng?
Sao những kẻ điên rồ cứ mãi ghét khôn ngoan?
23 Nếu các ngươi trở lại khi nghe Ta quở trách,
Nầy, Thần Ta ắt sẽ tuôn đổ trên các ngươi;
Ta sẽ làm cho các ngươi hiểu biết lời Ta.
24 Nhưng vì Ta mời gọi mà các ngươi từ chối;
Ta dang tay đón mời nhưng các ngươi cứ phớt tỉnh làm ngơ.
25 Vì các ngươi không màng đến lời Ta khuyên bảo,
Không muốn nghe những lời khuyến cáo của Ta,
26 Nên Ta sẽ cười khi các ngươi lâm nạn;
Ta sẽ làm ngơ khi cơn khủng hoảng giáng xuống các ngươi,
27 Khi nỗi kinh hoàng của các ngươi ập đến như bão tố,
Khi tai ương của các ngươi dồn dập tợ cuồng phong,
Khi khổ đau và hoạn nạn ập đến trên các ngươi tới tấp.
28 Bấy giờ họ sẽ kêu cầu Ta, nhưng Ta chẳng đáp lời;
Họ sẽ chăm chỉ tìm Ta, nhưng họ chẳng tìm được Ta;
29 Bởi vì họ đã ghét tri thức,
Và chẳng chọn sự kính sợ Chúa.
30 Bởi vì họ chẳng chấp nhận lời Ta khuyên bảo;
Họ chê bai mọi lời khuyến cáo của Ta,
31 Vì thế họ phải chuốc lấy hậu quả của đường lối mình;
Họ sẽ được no nê bằng hậu quả của các mưu đồ mình.
32 Vì sự ương ngạnh của những kẻ dại sẽ giết hại chúng,
Sự tự mãn của những kẻ ngốc sẽ tiêu diệt chúng.
33 Nhưng ai nghe lời Ta sẽ được sống bình an vô sự,
Người ấy sẽ sống an lành, chẳng sợ tai họa hiểm nguy.”

Bản Dịch 2011 (BD2011)

Copyright © 2011 by Bau Dang

Châm Ngôn 14 Bản Dịch 2011 (BD2011)

14 Người nữ khôn ngoan xây dựng gia đình mình hạnh phúc,
Còn kẻ dại dột dùng chính tay mình phá hủy nó đi.
Người sống ngay thẳng là người kính sợ Chúa,
Kẻ ăn ở gian tà chính là kẻ khinh thường Ngài.
Lời ngạo mạn ra từ miệng kẻ dại sẽ trở thành roi đánh nó,
Môi người khôn sẽ bảo vệ mạng sống mình.
Nơi nào bò không cày, nơi đó không có lúa gạo,
Hoa lợi nhiều nhờ sức lực của bò đực mà ra.
Nhân chứng trung tín không bao giờ nói dối,
Kẻ chứng gian mới thở ra là đã có hơi hám dối trá rồi.
Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan hoài không được,
Còn người thông minh tri thức đến dễ dàng.
Hãy dang xa những con người điên dại,
Vì bạn sẽ chẳng thấy tri thức ra từ miệng chúng bao giờ.
Cái khôn của người thận trọng là biết toan tính đường lối mình;
Cái dại của kẻ điên dại là tự lừa dối lòng rằng ta đã biết cả rồi.
Những kẻ điên dại chê cười của lễ chuộc tội;
Nhưng người ngay lành tin rằng nhờ nó mà được đoái thương.
10 Không ai biết nỗi đau của tâm hồn mình bằng chính mình;
Khi lòng được vui vẻ không phải dễ chia sẻ cho ai.
11 Nhà của kẻ gian ác trước sau gì cũng bị hủy hoại,
Trại của người ngay lành cứ vững chãi thiên thu.
12 Có một con đường dường như chính đáng cho người ta,
Nhưng đến cuối cùng hóa ra là đường dẫn vào chỗ chết.
13 Dù ngoài mặt cười vang, nhưng trong lòng có thể đang sầu héo;
Sau một cuộc hoan ca, buồn bã vẫn kéo lại như thường.
14 Kẻ ác tâm sẽ lãnh đủ những điều ác mình gây ra;
Người thiện tâm sẽ được thưởng xứng đáng với việc mình làm.
15 Kẻ dại dột tin mọi lời người ta nói;
Nhưng người khôn ngoan thận trọng từng bước một của mình.
16 Người khôn ngoan ghê sợ và xa lánh điều ác;
Kẻ dại dột sống liều mạng và tự tin một cách cẩu thả.
17 Kẻ nhạy giận dễ hành động điên rồ;
Kẻ toan tính chuyện ác không thể nào tránh bị người ta ghét.
18 Kẻ dại dột cho dại khờ là niềm hãnh diện;
Người khôn ngoan lấy tri thức làm mão miện hiển vinh.
19 Kẻ xấu phải sấp mình trước mặt người tốt,
Kẻ ác gian phải chầu chực trước cổng người ngay lành.
20 Người nghèo khó ngay cả láng giềng cũng không thích,
Kẻ giàu sang bạn hữu thật nhiều thay.
21 Ai khi dể người khác là mắc tội,
Phước thay cho ai thương xót người nghèo.
22 Há chẳng phải kẻ toan mưu ác đang sai lạc sao?
Người nỗ lực làm điều lành được xót thương và tin cậy.
23 Tất cả các hình thức lao động đều đem lại ích lợi,
Còn lười biếng mà nói nhiều sẽ đói khổ chẳng sai.
24 Giàu có là mão miện của người khôn ngoan,
Ðiên cuồng là vòng hoa của kẻ dại dột.
25 Người chứng chân thật cứu mạng người ta khỏi nạn,
Kẻ nói dối thường xuyên gây hoạn nạn cho người ta.
26 Người kính sợ Chúa được thành lũy an toàn bảo vệ,
Con cái người ấy có một chỗ để an thân.
27 Kính sợ Chúa là nguồn sự sống,
Giúp người ta thoát được bẫy tử vong.
28 Vua được vinh hiển nhờ có đông dân chúng,
Không có dân vua lúng túng chịu thua.
29 Người chậm nóng giận là người đại trí,
Kẻ nóng tính tỏ thái độ liền là tự ý phô dại dột mình ra.
30 Lòng bình an ban sinh lực cho thân xác;
Tính ganh tị khiến mục nát trong xương.
31 Ai áp bức người nghèo là làm nhục Ðấng Tạo Hóa mình;
Ai thương xót người bần hàn là tôn kính Ngài.
32 Kẻ ác bị việc ác của nó đánh đổ;
Người ngay lành khi qua đời sẽ có chỗ nương thân.
33 Sự khôn ngoan nghỉ an trong lòng người thông sáng;
Còn kẻ dại dột cứ lột hẳn lòng dạ nó ra ngoài.
34 Lẽ công chính làm quốc gia được kính trọng;
Còn tội lỗi làm hổ nhục toàn dân.
35 Ân điển vua dành cho bầy tôi tài giỏi,
Thịnh nộ vua dọi xuống đầu kẻ gây nhục cho người.

Bản Dịch 2011 (BD2011)

Copyright © 2011 by Bau Dang

Châm Ngôn 16 Bản Dịch 2011 (BD2011)

16 Sự toan tính trong lòng thuộc về loài người,
Nhưng sự đáp lời của lưỡi đến từ Chúa.
Mọi đường lối của người ta đều trong sạch theo mắt họ;
Nhưng Chúa cân nhắc tấm lòng.
Hãy phó thác các công việc của bạn cho Chúa,
Thì các chương trình của bạn sẽ thành công.
Chúa có mục đích khi dựng nên mọi vật,
Ngay cả những kẻ gian ác cho ngày tai vạ.
Chúa gớm ghiếc những kẻ có lòng kiêu ngạo;
Dầu ở nơi nào chúng cũng không sao khỏi bị phạt.
Nhờ ơn thương xót và lòng trung thành mà lỗi lầm được chuộc,
Do kính sợ Chúa mà người ta xa lánh điều ác.
Khi đường lối người nào đẹp lòng Chúa,
Dù người ấy có kẻ thù, Ngài cũng khiến chúng đến làm hòa.
Thà ít của mà công bình đạo đức,
Còn hơn lợi tức nhiều mà bất công bất chính cặp theo.
Tâm trí người ta toan tính đường lối họ,
Nhưng Chúa định đoạt các bước tiến của mỗi người.
10 Khi môi vua đã phán những lời bày tỏ tấm lòng kính sợ Chúa,
Thì miệng vua không thể truyền ra một phán quyết ác gian.
11 Cán cân công bình và bàn cân chính xác đều thuộc về Chúa,
Tất cả các trái cân trong bao là công việc của Ngài.
12 Vua mà còn làm ác thì quả là điều gớm ghiếc,
Vì ngôi vua được lập lên để thi hành sự công chính.
13 Môi chân thật làm các vua vui thích,
Ai nói lời chân chính sẽ được họ mến thương.
14 Cơn thịnh nộ của vua khác nào sứ giả của tử thần,
Người khôn ngoan biết làm nguôi cơn thịnh nộ đó.
15 Nét mặt vua vui tươi đem đến niềm hy vọng sống,
Ân điển của vua khác nào mây mang lại trận mưa xuân.
16 Ðược khôn ngoan sang hơn vàng biết mấy!
Ðược thông sáng đáng hơn bạc biết bao!
17 Người ngay thật chọn con đường tránh xa điều ác,
Ai giữ được đường lối mình giữ được mạng sống mình.
18 Sự kiêu ngạo đi trước sự bại hoại,
Sự tự cao đi trước sự sụp đổ.
19 Thà khiêm tốn sống chung với những người nghèo khó,
Còn hơn được chia chiến lợi phẩm với những kẻ kiêu căng.
20 Ai làm theo lời chỉ dẫn khôn ngoan sẽ thành công tốt đẹp;
Người tin cậy Chúa thật có phước hạnh thay.
21 Người có lòng khôn ngoan được gọi là người thông sáng;
Lời nói dịu dàng làm tăng sức thuyết phục người nghe.
22 Sự khôn ngoan là nguồn sự sống cho ai có nó;
Còn lời chỉ bảo của kẻ điên rồ là dại dột u mê.
23 Từ lòng người khôn sáng thoát ra những lời nói khôn ngoan;
Lời ở môi người ấy chứng tỏ rằng đó là người tri thức.
24 Lời hay ý đẹp giống như mật của tàng ong,
Làm ngọt ngào tâm hồn và khỏe mạnh xương cốt.
25 Có một con đường dường như chính đáng cho người ta,
Nhưng đến cuối đường mới biết ra là tử lộ.
26 Cơn đói khát thôi thúc người lao công kiếm việc,
Bụng cồn cào buộc người ấy phải tìm kế sinh nhai.
27 Kẻ vô lại toan tính chuyện hại người,
Lời nói của nó như lửa hừng thiêu hủy.
28 Kẻ xuyên tạc gieo rắc sự xung đột;
Kẻ rỉ tai gây chia rẽ bạn bè.
29 Kẻ hung ác xúi giục người khác làm bậy,
Ðể đẩy họ vào con đường bất hảo.
30 Nó nháy mắt làm hiệu toan tính chuyện gian tà,
Nó bặm môi ngầm bảo người ta thực hiện điều ác.
31 Tóc bạc là mão miện vinh hiển;
Có được nó nhờ sống đời công chính.
32 Người chậm nóng giận giỏi hơn người dũng mãnh;
Người kiềm chế tính tình mình giỏi hơn người chiếm được thành.
33 Người ta bắt thăm để nhờ may rủi,
Nhưng Chúa định đoạt mọi sự.

Bản Dịch 2011 (BD2011)

Copyright © 2011 by Bau Dang

Châm Ngôn 28 Bản Dịch 2011 (BD2011)

28 Kẻ gian ác chạy trốn dù không ai rượt đuổi,
Người ngay lành dũng mãnh như sư tử săn mồi.
Khi đất nước gặp cơn biến loạn lắm người cho mình là lãnh tụ,
Nhờ người lãnh đạo sáng suốt và trí thức đất nước được trường tồn.
Người nghèo bóc lột người nghèo
Khác nào một trận mưa lớn quét đi mọi hoa màu ruộng rẫy.
Ai gạt bỏ luật pháp là gián tiếp khen ngợi kẻ ác,
Nhưng ai tuân giữ luật pháp là chiến đấu chống lại kẻ gian tà.
Kẻ gian ác không hiểu tại sao phải duy trì công lý,
Nhưng người tìm kiếm Chúa thì hiểu rõ tận tường.
Thà nghèo mà sống thanh liêm trong sạch
Hơn giàu mà theo đường lươn lẹo gian tà.
Ðứa con khôn ngoan biết tuân giữ pháp luật,
Còn đứa kết bạn với bọn hoang đàng làm cha mẹ[a] hổ ngươi.
Kẻ làm giàu nhờ bắt chẹt người ta bằng cách tính lãi quá cao
Là đang tích lũy của cải cho người thương xót kẻ nghèo.
Kẻ nào xây tai không lắng nghe luật pháp,
Ngay cả lời cầu nguyện của nó cũng là điều gớm ghiếc.
10 Kẻ nào cố tình dẫn đưa người ngay lành vào con đường tà sẽ sa vào hố chính nó đã đào,
Nhưng người trong sạch sẽ hưởng phước được dành sẵn.
11 Người giàu cứ tưởng mình khôn,
Nhưng người nghèo mà thông sáng hiểu rõ tâm tư của người ấy.
12 Khi người ngay lành đắc thắng, vinh hiển lớn rạng ngời;
Khi kẻ ác thắng hơn, ai muốn được yên thân phải trốn tránh.
13 Kẻ che giấu tội lỗi mình sẽ không thành công phát đạt,
Nhưng ai xưng nó ra và lìa bỏ nó thì sẽ được thương xót.
14 Phước thay cho người có lòng luôn kính sợ Chúa,
Nhưng kẻ cứng lòng ắt sẽ sa vào cảnh tai ương.
15 Giống như sư tử gầm rống hay gấu rượt theo con mồi thể nào,
Kẻ cai trị gian ác đối với dân nghèo cũng thể ấy.
16 Kẻ cầm quyền đàn áp dân tàn nhẫn là kẻ kém hiểu biết;
Người lãnh đạo ghét của hối lộ sẽ được sống lâu.
17 Nếu có kẻ mắc tội làm đổ máu người vô tội,
Hãy để nó cứ trốn tránh cho đến ngày nó bước vào phần mộ,
Ðừng ai che chở nó.
18 Người sống thanh liêm sẽ được bình an vô sự,
Nhưng kẻ theo đường gian tà sẽ bị sụp đổ thình lình.
19 Người nào cày cấy ruộng mình sẽ có cơm bánh ăn dư dật,
Nhưng ai chọn nếp sống biếng lười sẽ bị đói khổ triền miên.
20 Người trung tín sẽ nhận nhiều phước hạnh,
Kẻ muốn làm giàu nhanh sẽ không tránh khỏi bị phạt.
21 Sự thiên vị là điều không tốt,
Chỉ vì một miếng bánh người ta cũng có thể quyết định sai.
22 Kẻ tham lam ham làm giàu gấp rút,
Nó không biết rằng cái nghèo sẽ đến với nó thình lình.
23 Ai quở trách người nào để về sau được người ấy biết ơn
Tốt hơn kẻ lúc nào cũng nói xuôi theo cho êm chuyện.
24 Kẻ nào trộm cắp của cha mẹ mình rồi nói, “Ðâu có tội lỗi gì!”
Chính là kẻ đồng bọn với phường phá hoại.
25 Kẻ kiêu ngạo dễ tạo ra xung khắc,
Nhưng ai tin cậy Chúa ắt sẽ được thịnh vượng.
26 Kẻ nào chỉ tin cậy vào tài trí mình là người dại dột,
Nhưng ai bước đi cách khôn ngoan sẽ được giải thoát an toàn.
27 Ai giúp đỡ người nghèo sẽ không bị thiếu thốn,
Nhưng ai quay mắt làm ngơ sẽ chuốc lấy nhiều lời nguyền rủa.
28 Khi kẻ ác thắng hơn, người ta lẩn trốn,
Nhưng khi chúng bị diệt vong, người ngay lành sẽ gia tăng.

Footnotes:

  1. Châm Ngôn 28:7 nt: cha nó
Bản Dịch 2011 (BD2011)

Copyright © 2011 by Bau Dang

Châm Ngôn 29 Bản Dịch 2011 (BD2011)

29 Người nào thường bị quở trách mà vẫn cứng đầu cứng cổ
Sẽ bị bại hoại thình lình, không phương cứu chữa.
Khi người ngay lành lãnh đạo, dân chúng được an vui,
Nhưng khi kẻ ác cầm quyền, người dân ta thán không kể xiết.
Khi con cái yêu mến sự khôn ngoan, cha mẹ mừng vô tả;
Nhưng đứa con kết bạn với đĩ điếm sẽ phá sạch gia tài.
Nhờ theo lẽ công chính, vua làm cho quốc gia mình bền vững,
Còn vua tham của hối lộ, đất nước sẽ chóng bị diệt vong.
Ai tâng bốc người nào
Là giăng cạm bẫy trước bước chân người ấy.
Kẻ ác phạm tội là nộp mình vào cạm bẫy,
Nhưng người ngay lành vẫn an tâm ca hát và vui mừng.
Người ngay lành quan tâm đến quyền lợi của người nghèo,
Nhưng kẻ gian ác chẳng màng gì đến việc ấy.
Kẻ nhạo báng gây cho thành bị quân thù phóng hỏa,
Nhưng người khôn ngoan làm cho cơn thịnh nộ nguôi đi.
Nếu người khôn cãi nhau với kẻ dại,
Kẻ dại sẽ tức giận hoặc chế giễu, và sự việc sẽ không ngừng.
10 Kẻ thích gây đổ máu ghét người thanh liêm trong sạch,
Nhưng người chính trực biết làm sao giữ mình được an toàn.
11 Kẻ dại dột bộc lộ cơn giận mình ra hết,
Người khôn ngoan biết kiềm giữ nó trong lòng.
12 Nếu người lãnh đạo thích nghe những lời gian dối,
Các viên chức dưới quyền rồi sẽ trở thành một bọn ác nhân.
13 Người nghèo khổ và kẻ áp bức có chung một điểm:
Ðôi mắt của cả hai đều được Chúa ban ánh sáng cho.
14 Nếu vua cứ theo công lý mà xét xử người nghèo,
Thì ngôi nước vua ấy sẽ bền vững lâu dài.
15 Roi vọt và lời quở trách sẽ giúp con cái trở nên khôn ngoan,
Còn đứa con luôn được nuông chiều sẽ làm cho mẹ nó xấu hổ.
16 Khi số kẻ gian ác gia tăng, tội ác sẽ gia tăng;
Nhưng người ngay lành sẽ nhìn xem chúng sụp đổ.
17 Hãy sửa dạy con bạn, nó sẽ cho bạn được an lòng,
Nó sẽ làm cho lòng bạn được vui thỏa sâu xa.
18 Ðâu không có khải tượng, dân buông tuồng thác loạn;
Nhưng phước thay cho ai vâng giữ luật pháp.
19 Chẳng phải chỉ dùng lời nói suông mà tôi đòi sẽ sửa đổi,
Dù có hiểu rõ ràng nó cũng chẳng làm theo.
20 Con có thấy kẻ vội vàng phát biểu ý kiến của nó chăng?
Kẻ dại còn có hy vọng hơn nó.
21 Ai nuôi dưỡng đầy tớ mình từ khi nó còn thơ ấu,
Lúc lớn lên, nó sẽ như con cái trong nhà.
22 Ai để cho cơn giận của mình điều khiển sẽ dễ gây xung đột,
Người nóng tính nhạy giận phạm lầm lỗi nhiều thay.
23 Kẻ kiêu ngạo gây sỉ nhục cho mình,
Nhưng người có tinh thần khiêm tốn kết cục sẽ được tôn vinh.
24 Ai làm ăn chia chác với kẻ trộm cắp ghét mạng sống mình,
Nó nghe lời tuyên thệ nhưng chẳng dám làm chứng.
25 Người hay sợ sẽ dễ sa vào bẫy,
Nhưng ai tin cậy Chúa sẽ được an toàn.
26 Lắm người cầu cạnh kẻ cầm quyền để được ân huệ,
Nhưng công lý cho người ta đến từ Chúa.
27 Người ngay lành ghê tởm kẻ bất lương;
Người theo đường công chính bị kẻ gian ác gớm ghét.

Bản Dịch 2011 (BD2011)

Copyright © 2011 by Bau Dang

Châm Ngôn 30-31 Bản Dịch 2011 (BD2011)

Những Lời Khuyên của A-gu-rơ

30 Những lời của A-gu-rơ con trai Gia-kê, những câu cách ngôn.
Ông ấy than rằng, “Lạy Ðức Chúa Trời! Con mệt mỏi quá.
Ðức Chúa Trời ôi! Con mệt mỏi quá. Làm sao con chịu nổi?”
Thật vậy, tôi là kẻ đần độn hơn mọi người;
Tôi không được thông sáng như bao nhiêu người khác.
Tôi chẳng có dịp học hành để thành người khôn,
Tôi cũng chẳng có tri thức giống như Ðấng Thánh.
Ai đã lên trời rồi xuống trở lại?
Ai đã thâu gió vào lòng bàn tay?
Ai đã lấy vạt áo mình bọc nước?
Ai đã định giới hạn cho chân trời góc bể?
Danh Ngài là gì, và Con của Ngài tên chi?
Nếu bạn biết được, xin nói ra đi!

Mỗi lời của Ðức Chúa Trời đều là chính xác;
Ngài là thuẫn khiên che chở cho người tin cậy Ngài.
Chớ thêm chi vào những lời Ngài đã phán,
Kẻo Ngài quở trách bạn, và bạn sẽ bị xem là kẻ nói dối chăng.

Con cầu xin Ngài ban cho con hai điều;
Mong Ngài đừng từ chối trước khi con qua đời:
Xin khiến dang xa con những lọc lừa và gian dối,
Xin cho con đừng nghèo mà cũng đừng giàu.
Xin nuôi con vừa đủ nhu cầu ẩm thực,
Kẻo khi dư dật con sẽ chối bỏ Ngài, mà rằng, “Chúa là ai?”
Hoặc khi quá nghèo con trộm cắp và làm ô danh Ðức Chúa Trời của con chăng.

10 Ðừng cáo tội một đầy tớ nào với chủ nó,
Kẻo nó nguyền rủa bạn và bạn sẽ mang mặc cảm tội lỗi chăng.

11 Có những kẻ chưởi rủa cha mình,
Có những kẻ không cầu phước cho mẹ mình.
12 Có kẻ cứ cho mình là trong sạch theo mắt mình,
Dù nó chưa được sạch các ô nhơ.
13 Có kẻ mà cặp mắt lúc nào cũng ngước lên kiêu ngạo,
Mí mắt nó luôn vênh váo kiêu kỳ.
14 Có kẻ răng như gươm và hàm răng như các con dao;
Nó ăn nuốt người nghèo trên đất và kẻ khốn cùng giữa phàm nhân.

15 Con đỉa có hai con gái, cứ kêu réo, “Cho nữa! Cho nữa!”
Có ba điều không khi nào biết đủ,
Và bốn thứ sẽ không nói, “Ðủ rồi”:
16 Âm phủ,
Tử cung của người đàn bà son sẻ,
Trái đất không bao giờ thỏa mãn với số lượng nước nó có,
Và lửa không bao giờ nói, “Ðủ rồi!”

17 Con mắt nhạo báng cha mình và khinh bỉ mẹ mình
Sẽ bị quạ trong thung lũng móc ăn và kên kên ăn.

18 Có ba điều lạ lùng quá cho tôi,
Và bốn chuyện tôi không biết rõ:
19 Ðường của chim phượng hoàng bay trên trời,
Lối của con rắn bò trên vầng đá,
Tuyến của chiếc tàu đi giữa biển,
Và cách của người nam gần người nữ.

20 Ðây là những gì người phụ nữ ngoại tình đã làm:
Nàng ăn rồi chùi mép và nói rằng, “Tôi đâu có làm gì sai.”

21 Có ba điều làm trái đất rúng động,
Và bốn chuyện nó không chịu nổi:
22 Kẻ tôi tớ được làm vua,
Kẻ dại dột lại có đầy thực phẩm,
23 Người đàn bà khó ưa có được một người chồng.
Và kẻ nữ tỳ lại trở thành bà chủ.

24 Có bốn sinh vật nhỏ trên đất,
Nhưng chúng rất khôn ngoan:
25 Loài kiến chẳng phải là loài có sức mạnh,
Nhưng chúng biết chuẩn bị lương thực trong mùa hè.
26 Loài thỏ rừng chẳng phải là loài mạnh mẽ,
Nhưng chúng biết chọn các vầng đá làm nhà ở.
27 Loài cào cào chẳng có vua cai trị,
Nhưng chúng bay như có đội ngũ hẳn hoi.
28 Loài thằn lằn người ta có thể lấy tay bắt được,
Nhưng chúng sống trong các cung điện của vua.

29 Ba con vật có vóc dáng đẹp đẽ,
Và bốn loài có dáng đi oai vệ:
30 Sư tử là con vật dũng mãnh nhất trong các loài thú vật,
Nó không biết thối lui trước một con thú nào,
31 Con gà trống bước đi cách hiên ngang,
Con dê đực,
Và vị vua uy nghi cỡi ngựa giữa ba quân.

32 Nếu bạn dại dột đến độ tự đề cao mình lên,
Hoặc nếu bạn toan mưu ác, hãy lấy tay bụm miệng bạn lại.
33 Vì ép sữa sẽ làm ra bơ và đánh vào mũi sẽ làm cho phun máu,
Cũng vậy chọc cho giận sẽ sinh ra tranh cạnh.

Những Lời của Mẹ Vua Lê-mu-ên Khuyên Con Bà

31 Những lời của Vua Lê-mu-ên,
Những câu cách ngôn thân mẫu của ông đã dạy cho ông:

Con ơi, mẹ phải nói gì?
Hỡi con trai của lòng mẹ, mẹ phải nói chi với con đây?
Hỡi đứa con trai mà mẹ đã khấn cầu mới có được, mẹ sẽ nói gì với con bây giờ?

Chớ phung phí sức lực con cho phụ nữ,
Ðừng phó đường lối con cho những kẻ gây hủy diệt các vua.

Hỡi Lê-mu-ên, thật chẳng xứng hợp cho các vua đâu;
Thật chẳng xứng hợp cho các vua uống rượu,
Hay cho những người cầm quyền cứ uống rượu mạnh,
Vì khi say họ sẽ quên luật pháp chính họ đã ban hành,
Và làm hỏng công lý dành cho những người cùng khốn.
Hãy đem rượu mạnh cho kẻ sắp chết uống,
Hay đem rượu nồng cho kẻ có lòng đắng cay sầu não dùng;
Hãy để họ uống say hầu tạm quên cảnh nghèo của họ,
Ðể họ tạm thời không nhớ đến nỗi cơ cực họ đang mang.
Hãy mở miệng con nói thay cho những người không được nói;
Hãy binh vực quyền lợi chính đáng của những người bất hạnh khó nghèo.
Hãy mở miệng con phán xét cách công bình;
Hãy binh vực quyền lợi của những người khốn cùng và nghèo khổ.

Khen Ngợi Người Vợ Tài Ðức

10 Một người vợ tài đức ai tìm đâu ra được?
Giá trị nàng trỗi hơn các bửu ngọc trân châu.
11 Lòng chồng nàng tin cậy nàng;
Chồng nàng sẽ không hề thiếu lợi tức.
12 Trọn đời nàng, nàng làm cho chồng nàng được lợi, chứ không thiệt hại.
13 Nàng tìm kiếm lông chiên và gai sợi,
Dùng đôi tay làm việc cách vui lòng.
14 Nàng như các thương thuyền,
Từ phương xa chở lương thực về.
15 Nàng thức dậy khi bình minh chưa ló dạng,
Phân phát thức ăn cho mọi người trong nhà,
Và cắt đặt công việc cho các tớ gái.
16 Nàng nghĩ đến một cánh đồng và mua được nó;
Bằng kết quả của đôi tay, nàng trồng một vườn nho.
17 Nàng thắt lấy lưng nàng cho mạnh mẽ,
Nàng luyện đôi tay nàng để có sức lực dẻo dai.
18 Nàng cảm thấy món hàng của nàng sinh lợi nhuận.
Nên đèn của nàng cứ cháy sáng thâu đêm.
19 Nàng đưa tay nàng nắm lấy con quay,
Bàn tay nàng cầm con suốt.
20 Nàng đưa tay giúp người nghèo khó,
Nàng đưa tay ra giúp kẻ đói khổ cơ hàn.
21 Nàng không sợ người nhà bị lạnh trong mùa đông tuyết giá,
Vì mọi người trong nhà nàng đều có áo ấm đỏ cho mình.
22 Nàng dệt lấy chăn mền cho mình,
Quần áo nàng làm bằng vải gai mịn và nhuộm màu đỏ tím.
23 Chồng nàng được dân chúng biết đến ở công môn,
Chồng nàng được ngồi trị vì chung với các trưởng lão trong xứ.
24 Nàng may áo quần bằng vải gai mịn rồi đem bán,
Nàng cung cấp dây thắt lưng cho những con buôn.
25 Bản lãnh và phẩm giá là y phục của nàng,
Khi nghĩ đến tương lai nàng mỉm cười thỏa mãn.
26 Nàng mở miệng ăn nói cách khôn ngoan,
Lễ độ và ân hậu luôn ở trên lưỡi nàng.
27 Nàng coi sóc các công việc trong nhà nàng,
Nàng không ăn bánh của biếng nhác.
28 Con cái nàng chỗi dậy chúc phước nàng,
Chồng nàng cũng vậy, ông khen ngợi nàng rằng,
29 “Có nhiều phụ nữ làm những việc rất đáng khâm phục,
Nhưng nàng trỗi hơn tất cả.”
30 Duyên là giả dối, sắc là hư không,
Nhưng người nữ nào kính sợ Chúa sẽ được khen ngợi.
31 Hãy để nàng hưởng các kết quả do tay nàng làm nên,
Hãy để các công việc của nàng ca ngợi nàng ở các công môn.

Bản Dịch 2011 (BD2011)

Copyright © 2011 by Bau Dang

  Back

1 of 1

You'll get this book and many others when you join Bible Gateway Plus. Learn more

Viewing of
Cross references
Footnotes